7 redenen om de bijbel te lezen

Waarom je in 2021 best de bijbel er eens bij mag pakken.
7 redenen om de bijbel te lezen - Verhalentafel

De bijbel lezen? Natuurlijk (niet)!

Waarom zou ik de bijbel lezen? Het kan zomaar zijn dat je jezelf deze vraag nog nooit gesteld hebt. Ofwel omdat het vanzelfsprekend is om het niet te doen, ofwel omdat je niet beter weet dan dat het wel gebeurt, maar eigenlijk nooit nagedacht hebt over het waarom van deze gewoonte. Deze vanzelfsprekendheid om wel of geen bijbel te lezen, kan verschillende redenen hebben. Misschien klinkt de bijbel saai, moeilijk, achterhaald. Of is het een vast ritueel om in de kerk, thuis of voor jezelf uit de bijbel te lezen.

Voor de laatste hoop ik dat deze 7 redenen de vaste riedel zal verdiepen en verrijken, misschien wel nieuw leven in kan blazen. En als je nog nooit een bladzijde uit de bijbel hebt gelezen, wens ik je toe dat deze zeven redenen wegwijzers en een aanmoediging zullen zijn om het avontuur aan te gaan.

Een diverse bibliotheek

Om te beginnen: de bijbel is geen makkelijk boek. Het is niet vergelijkbaar met de Donald Duck, een kookboek of een reisgids, al heeft het wel elementen van dat laatste. De bijbel is een veelkleurige bundel verhalen die ons helpen om te geloven. Ze laten ons zien wie God is, hoe God is, maar ook hoe mensen zijn en hoe ons mens-zijn verbonden is met Gods verhaal.

De verhalen van hoop, falen, vreugde, verdriet, keuzes maken, zijn ons gegeven om te spiegelen, te inspireren. En hoe wij naar deze verzameling verhalen kijken, heeft alles te maken met onze achtergrond, onze opvoeding, de taal die we spreken. We nemen onszelf mee als we de bijbel openslaan. 

Daarom is geen reden…

In deze blog geef ik zeven redenen om de bijbel te lezen. Natuurlijk zijn er meer en kun je wellicht met minder toe, maar ik vind het zo’n mooi getal. Maar het belangrijkste punt is niet één van deze zeven redenen, maar dit: 

Daarom is geen reden! 

De bijbel lees je niet zomaar, maar omdat je benieuwd bent, op zoek bent naar antwoorden, meer over God wilt weten, bezig bent met een werkstuk – het kan van alles zijn – maar je hebt een reden om te beginnen. Net als dat je een reden hebt om Insta-stories te checken, de krant te lezen of de handleiding van de IKEA-kast erbij te pakken: niet zomaar, maar met een reden. Ik hoop dat de redenen hieronder je inspireren, iets nieuws leren of iets ouds opnieuw leren.

1. De bijbel leert je vragen te stellen

De kans is groot dat als je een gedeelte uit de bijbel leest, dat dit vragen oproept. Dit is eerder regel dan uitzondering. Stel je voor dat je begint op de eerste bladzijde: het scheppingsverhaal. Dan lees je het volgende:

In het begin schiep God de hemel en de aarde. De aarde was nog woest en doods, en duisternis lag over de oervloed, maar Gods geest zweefde over het water. God zei: ‘Er moet licht komen,’ en er was licht.

Over deze paar zinnen zou je al tig vragen kunnen stellen. En ik ben van mening dat dit geen probleem is. Sterker nog, de bijbel nodigt uit tot het stellen van vragen. En dan bedoel ik oprechte vragen van jou als lezer die wil weten hoe het zit, wat er bedoeld wordt, wat er gebeurt en waarom. Zomaar wat vragen die je zou kunnen stellen bij dit gedeelte:

1. Wat was er voor het begin? 

2. Wat moet ik me voorstellen bij een oervloed?

3. Waarom moest er eigenlijk iets komen?

2. De bijbel biedt antwoorden

De bijbel nodigt je uit om vragen te stellen, maar stuurt je niet met lege handen weg. Hoewel de bijbel geen ‘Handboek van de Jonge Woudlopers’ is met voor elke (onzinnige) vraag een passende respons, zijn er wel degelijk antwoorden te vinden. Echter, het is wel de kunst om de goede vragen te stellen. Op de vraag ‘Waarom moet ik mijn tanden poetsen?’ zul je geen antwoord vinden.

Maar als het gaat over de grotere, diepere vragen, biedt de bijbel zeker uitkomst. Denk aan vragen als: Waarom leef ik? Wat is liefde? Hoe werkt geloven? Het zijn vaak geen kant-en-klare antwoorden, maar woorden en verhalen die je een bepaalde richting op sturen, je stof tot nadenken geven. Mijn vraag aan jou is: Welke vraag neem jij mee als je de bijbel leest?

3. De bijbel als spiegel

Aansluitend bij de vorige reden, is de bijbel ook een boek dat spiegelt. Meer dan alle zelfhulpboeken en dr. Phil-achtige methoden helpt het om jezelf te begrijpen. De bijbel is namelijk een boek vol met mensen die domme en prachtige dingen doen, falen en slagen, huilen en lachen, zichzelf en God zoeken, vinden en soms weer kwijtraken. De weerkaatsing van deze eeuwenoude verhalen nodigt je als lezer uit om te zien en te handelen. 

4. Niet zomaar een boek

Op het moment dat ik dit schrijf, staan Derksen – een biografisch portret van Johan Derksen – en Ik ga leven van Lale Gül hoog in de Nederlandse bestsellerlijsten. De bijbel zul je daar niet zo snel vinden. Ook als je een boekhandel binnenloopt, moet je goed zoeken om ze te vinden: ze liggen in ieder geval niet bij de ingang. 

Echter, de bijbel blijkt al eeuwenlang een rijke bron voor gesprekken, muziek- en theaterstukken, films, gedichten, beeldende kunst, verhalen en zelfs games. En dat is niet alleen voor mensen die in God geloven, maar voor iedereen. De woorden, verhalen en liederen in de bijbel laten zich niet begrenzen door religieuze voorkeuren, afkomst, leeftijd of wat dan ook: het is wereldliteratuur.

5. God ontdekken

In de bijbel gaat het over God. Dat is wellicht niet nieuw. Het wordt ook wel ‘Gods woord’ genoemd, wat door sommigen opgevat wordt als noodzaak om de bijbel van kaft tot kaft als foutloos te bestempelen. Anderen – waaronder mijzelf – zijn van mening dat dit niet de juiste manier is om de bijbel te benaderen.

Zeker, in de bijbel is God aan het woord, maar de waarheid van deze woorden staat of valt niet met de vraag of deze woorden door de eeuwen heen zonder enige fout zijn overgeleverd en of de bijbel een kant-en-klaar antwoord heeft op alle vragen die we kunnen stellen (zie de tweede reden hierboven). Met deze kramp – een verkeerde interpretatie van wat betrouwbaarheid is – doen we de bijbel geen recht. 

De bijbel ont-dekt God. Oftewel, in de veelheid van woorden die we vinden in de bijbel, laat God zich vinden, al moet gezegd worden dat hij niet beperkt is tot hoe er in de bijbel over hem gesproken wordt. Het is de kunst om tussen de regels door te lezen, de grotere lijn te vinden van wat er verteld wordt en hoe God zich laat zien. Door de bijbel te lezen kan er zomaar een nieuwe wereld voor je opengaan, vergezeld van een nieuw beeld van wie God is. 

6. Bijbellezen is oefenen in het goede leven

De afgelopen jaren – en stiekem al veel langer – is er een beweging gaande van zoeken naar waar het in het leven om gaat. Waar draait het om? We zijn erachter gekomen dat geld niet gelukkig maakt, dat gezondheid betrekkelijk is, dat liefde meer is dan Tinder en meer van dit soort open deuren. Het leven goed doen of ‘het goede leven leven’ is makkelijker gezegd dan gedaan. 

Het mooie van de bijbel is dat er enerzijds opgeroepen wordt tot het goede leven en anderzijds een breed scala aan verhalen wordt verteld waarin duidelijk wordt dat dit goede leven al struikelend proberen uit te vinden. Er komen allerlei figuren aan het woord: koningen en prinsen, boeren en prostituees, profeten en een bijzondere timmerman. Allemaal voegen zij iets toe aan het grote antwoord op de grote vraag: wat is het goede leven?

7. Stap in een verhaal dat groter is dan jouzelf

Een andere reden om dit wonderlijke boek eens uit de kast te pakken of het er online bij te pakken – dat kan hier heel makkelijk – is dat je in een wereld getrokken wordt die soms haaks lijkt te staan op de onze. Oude verhalen uit een andere tijd; maar op de een of andere manier lijken ze ons ook vandaag nog iets te willen zeggen. Maar het lezen van de bijbel is meer dan een reis door de tijd: het daagt je uit om een andere wereld niet alleen te verkennen, maar ook zelf onderdeel te worden van deze wereld, van Gods grote verhaal. 

Daarmee zijn we bij een essentieel punt gekomen: het kan namelijk zomaar gebeuren dat het lezen van de bijbel je niet onberoerd laat. Of het je nu irriteert, inspireert, triggert, troost of boos maakt – of een beetje van alles – er gebeurt iets met je. Dat is natuurlijk met wel meer boeken het geval, maar als het om de bijbel gaat, wordt er een appèl op je gedaan: mogen deze woorden jouw leven beïnvloeden? Als het antwoord ‘ja’ is, stap je in een verhaal dat groter is dan jouzelf. 

Wil je aan de Verhalentafel blijven zitten en meer verhalen lezen? Lees hier dan snel verder.