De eerste stap

Pionieren: truc of goede stap naar nieuwe vormen van kerkzijn?
Verhalentafel - Pionieren. De eerste stap

Pionieren is hot. Eigenlijk vanaf het moment dat de Protestantse Kerk besloot om op grotere schaal pioniersplekken te beginnen en daar een heuse beweging uit voortkwam, maar eigenlijk ook al daarvoor toen organisaties als de IZB en ook andere kerkgenootschappen al bezig waren om de kerkelijk grond vruchtbaar te maken voor vernieuwing, voor een andere aanpak.

Is het een trucje?

Dat brengt ons direct bij de vraag: Is pionieren een kunstje? Een methodisch trucje om weer of meer mensen in de banken te krijgen? De meeste pioniers of betrokkenen bij een pioniersplek wijzen dat resoluut van de hand. Pionieren doen we niet omdat het efficiënt is – al is het dat zeker, vergeleken met de ‘wervingstactieken’ van bestaande kerken – maar omdat er in het pionieren ontwikkelingen worden waargenomen die de kern raken van wat geloven, kerkzijn en Jezus volgen is: in veel pionierscontexten wordt met elkaar gegeten, zijn er kleine groepen waar mensen zichzelf kwetsbaar opstellen en komen met vragen over geloven en het leven.

Er wordt geen groot verhaal bovenop mensen gelegd, maar met mensen opgelopen en het goede nieuws wordt in behapbare stukjes mee-gedeeld. Er wordt in pioniersplekken praktische hulp geboden op plekken waar het écht nodig is. Je zou het ‘vloeibaar diaconaat’ kunnen noemen.

Waarom pionieren?

Als je voor het eerst hoort of nadenkt over pionieren, klinkt het misschien wel als een makkelijke weg. Je begint gewoon iets nieuws omdat het oude niet meer echt werkt of mee te krijgen is. Het is leuk, je hoeft je niet echt aan regels te houden, maar begint gewoon wat activiteiten en kijkt wel waar het schip strandt.

Gelukkig is er wel wat meer over te zeggen. Hier kunnen we zelf over meepraten. Door de jaren heen hebben organisaties en kerken steeds meer oog gekregen voor de kunst van het pionieren. Want er gebeurt wel iets meer dan ‘gewoon iets nieuws beginnen’. Op de site van de pioniersbeweging van de Protestantse Kerk vind je drie pijlers om tot pionieren te komen: een visie, een team en draagvlak. Het is goed als deze pijlers gelijk optrekken en de tijd krijgen om zich te ontwikkelen; je kunt het niet forceren.

De eerste stap

De bovengenoemde drie ontwikkelingen gebeuren echter ook niet vanzelf. Je kunt ze wel voeden. Hier vind je vragen om daarmee aan de slag te gaan. Het is ons advies om niet direct het antwoord in te gaan vullen, maar eerst eens voor jezelf na te gaan: Wat vind ik van pionieren? Met welke innerlijke overtuigingen botst het? En waar raakt het juist aan verlangens in mij?

Mocht je iets willen met pionieren, dan raden we van harte de Protestantse Kerk aan als partner in dit avontuur. Zij hebben jarenlange expertise op dit gebied: informatie, een leergemeenschap om samen met het pioniersteam te leren, workshops en meer.